|
Ticari
hayatımızın çeşitli safhalarında şirket sahibi ya da yöneticisi
olarak akit, mukavele, kontrat, anlaşma gibi isimlerle sık sık
karşımıza çıkan sözleşmelere imza koyarız.
Sözleşme;
tarafların belli bir amaca yönelik olarak sonuç doğurmayı
kararlaştırdıkları hukuki bir işlemdir.
Sözleşmede her
zaman bir alacaklı bir borçlu bulunur ve taraflar birbirlerine karşı
yükümlülük altına girerler. Sözleşme ile yükümlülük altına girilen
konu; sözleşme süresince ve sözleşmede yer alan şartlar
doğrultusunda her iki tarafı da bağlar.
İmzalanmış bir
sözleşme hukuki çekişmelerde en kuvvetli deliller arasındadır.
Bu yazımızda
önemine binaen sözleşme hazırlarken ve imzalarken dikkat edilmesi
gereken noktalara değinceğiz.
Şirketlerin
faaliyetlerini hukuken sağlıklı ve risksiz gerçekleştirmesine
katkıda bulunmak amacıyla hazırladığımız yazımızın içeriğini,
özellikle şirketlerde imza yetkisine sahip üst düzey yöneticilerin
biraz daha dikkatli okumalarını tavsiye ediyoruz.
Sözleşmede Bulunması Gerekli Unsurlar:
Her sözleşmede
genellikle aşağıdaki bölümler bulunması gerekmekle birlikte
tarafların isteğine göre bunlar azaltılıp çoğaltılabilir ya da
isimleri değiştirilebilir.
1-
Sözleşmenin Başlığı
2- Sözleşmenin
Tarafları
3- Sözleşmenin
Konusu
4- Sözleşmenin
İmza Tarihi
5- Tarafların
Yükümlülükleri
6- Ödeme
yapılacaksa tutar, para birimi ve ödemenin ne şekilde yapılacağı
(nakit, vadeli, senetle vb) ve vadesi
7- Temerrüde
düşmenin sonuçları (Cezai şart, gecikme faizi oranı)
8- Cezai
şart varsa hangi durumda gündeme geleceği ve şekli
9- Sözleşmeye
konu edimlerin ayrıntılı açıklaması (mesela bir taraf ürün
satıyorsa bu ürünün tüm özellikleri, adedi)
10- Teslimat
şekli, zamanı, yeri
11- Garanti
Süresi ve Şartları
12-
Sözleşmenin imza tarihi ve yeri ile nüsha sayısı
13-
Anlaşmazlıklarda öngörülen çözüm yolları (tahkim vb.) ve yetkili
mahkeme
14-
Sözleşmenin Süresi
15- Varsa
ekleri
16-
Sözleşmenin feshi şartları ve şekli ile fesih sonrası
yapılacaklar.
Sözleşme hazırlayacaklara ve imzalayacaklara tavsiyelerimiz:
Genellikle çok sık
sözleşme imzalanmayan bir şirket sahibi veya yöneticisi isek
sözleşmelerde bazı önemli noktaları gözden kaçırmamız kaçınılmaz
olabilmektedir. Aşağıda sayılan maddeleri bir kontrol listesi olarak
kabul edebilirsiniz.
1- Sözleşme
imzalarken karşı tarafın imza yetkisini araştırınız. Ticaret
sicil gazetesi ve imza sirkülerini karşılaştırınız.
2- Sözleşme
ekine imza sirküleri ve Ticaret Sicil gazetesini de ekleyiniz.
3- Şirketlerin
imza ile birlikte kaşe de kullanmaları gerekmektedir bunu
unutmayınız.
4- Sözleşmelerin
noter önünde yapılması ispat kolaylığı sağlamakla birlikte
zorunlu bir husus değildir. (Araç alım satım sözleşmesi gibi
bazı sözleşmeler sadece noterlerce yapılmaktadır, bunları
taraflar kendi aralarında yapamazlar)
5- Sözleşmelerde
taraf sayısınca nüsha hazırlanmalı ve taraflarda birer nüsha
kalmalıdır. Bu nüshalar arasında hiçbir farklılık olmamalıdır.
6- Sözleşmelerin
her sayfası taraflarca ayrı ayrı imzalanmalı ve mühürlenmelidir.
7- Tarafların
Ticari Unvan ve isimleri sicil gazetesindeki veya Nüfus
Cüzdanındaki aslına uygun şekilde yazılmalıdır.
8- Tarafların
yükümlülükleri açık ve anlaşılır bir şekilde yazılmalı, yoruma
ve şüpheye meydan bırakılmamalıdır.
9- Sözleşmeye
yazılan rakamlar yazı ile de ayrıca yazılmalıdır.
10- Daha
anlaşılır olması bakımından sözleşme yukarıda sayılanlar gibi
çeşitli başlıklardan oluşmalıdır.
11- Şart
olmamakla beraber her sözleşmede kefil veya teminat olması uygun
olacaktır.
12- Yabancı
dilde hazırlanmış sözleşmelerin imzalanması söz konusu ise,
bunların çevirilerinin sözleşme
içeriği konusunda bilgi sahibi tercümanlarca yapılması ve bu
tercümelerin incelendikten sonra imzalanması uygun olacaktır. Bu
noktada sık yapılan bir hata, sıradan yabancı dil bilen bir
kişiye yaptırılan tercümenin yeterli görülmesidir. Oysa bir
kredi sözleşmesini çeviren makine mühendisi ne kadar başarılı
olacaksa; aynı şekilde bir makine alım sözleşmesinin içeriğini
tercüme eden bir iktisatçı da o kadar başarılı olacaktır. Demek
istediğimiz bu türlü yabancı metinlerin konunun uzmanlarınca
çevirilerinin yapılmasıdır.
13- Sözleşmenin
imzalanmasından sonra elimizde kalan ıslak imzalı nüsha güvenli
bir şekilde muhafaza altına alınmalıdır. Aynı nüshanın bir veya
birkaç fotokopisi de çıkarılarak gerekli hallerde fotokopiler
kullanılmalı orijinal nüsha üzerinde karalama veya işlem
yapılmamalıdır.
14- Taraflar
aralarında anlaştıktan sonra sözleşmeye kanunlara aykırı olmayan
her hususun yazılması mümkündür. Bu nedenle diğer tarafın bunun
sözleşmeye yazılması mümkün değil veya gerek yok nitelemelerine
aldırmadan tüm isteklerinizi sözleşmeye geçirebilirsiniz.
15- Parasal
tutarlarda dövizli işlemler söz konusu ise ödemenin dövizle
yapılmaması durumunda esas alınacak kur tespit edilmelidir.
Lütfen bir
sözleşmeyi imzalamadan hukuki denetim için şirketinizin hukuk
danışmanına mutlaka inceletiniz. Bunun uzun vadede her zaman faydalı
bir davranış olduğunu unutmayınız.
Sayın
Av.Muzaffer Özcan'a
Teşekkürler...
|